build.mk Homepage
Forum Home Forum Home > Главни теми > Урбани прашања
  Active Topics Active Topics
  FAQ FAQ  Forum Search   Register Register  Login Login

Еко(загадување на води и опасни хемикалии)

Bookmark and Share
 Post Reply Post Reply Page  <12
Author
Message
  Topic Search Topic Search  Topic Options Topic Options
stef4o View Drop Down
Moderator Group
Moderator Group
Avatar

Joined: 20-Oct-2015
Location: Skopje
Online Status: Offline
Posts: 7526
  Quote stef4o Quote  Post ReplyReply #21 Posted: 22-Sep-2020 at 16:23
Ќе се чисти малата депонија во ОХИС, големата ќе почека

Македонија побара меѓународна помош во справување со отровното наследство на некогашната фабрика за органоско-хемиски производи. Проценките се дека за целосно решавање на проблемот со линданот на ОХИС ќе требаат помеѓу 40 и 260 милиони евра, во зависност од обемот на работите и од технологијата која ќе се користи.

Една година откако беше најавен, процесот на чистење на линданот што останал во почвата во кругот на некогашната хемиска фабрика ОХИС на периферијата на Скопје конечно тргна од мртва точка. Министерот за животна средина Насер Нуредини на прес-конференција во петокот објави дека е избрана компанија која ќе ја чисти малата депонија сместена во дворот на фабриката и дека наскоро ќе биде соопштено не само нејзиното име, туку и технологијата која ќе се користи за чистењето на опасната хемикалија, како и рокот до кој тој процес треба да заврши.

Засега анализите потврдиле две локации на депонии на линданот – мала и голема. Двете заедно, според проценките на стручњаците, како и Министерството за животна средина, базирани, меѓу другото и на кажувањата на некогашни вработени во ОХИС, содржат некаде помеѓу 50 и 70 илјади тони опасен отровен материјал и контаминирана почва.

Малата депонија ќе се чисти две години, за другите допрва ќе се одлучува
Иако засега не е официјално потврдено, со голема веројатност се смета дека освен овие две, постојат и други локации на кои е закопан линданот на ОХИС, од кои едната е сместена на самото излетничко место Пеленица кај скопската населба Драчево.

Македонија побара меѓународна помош во справување со отровното наследство на ОХИС. Организацијата за индустриски развој на Обединетите Нации УНИДО распиша меѓународен тендер за чистење на малата депонија, на кој по многу одложувања конечно беше избрана компанија, која во рамките на својата понуда треба да предложи и најсоодветна и најприфатлива технологија за чистење на опасната хемикалија. Од Канцеларијата за неразградливи органски загадувачи – ПОПС, при Министерството за животна средина и просторно планирање, велат дека депонијата треба да биде исчистена приближно за две до три години. Начинот на кој ќе се чисти, односно дали ќе се донесе технологија на лице место, или пак ќе се пакува и изнесе отпадот надвор од државата, сè уште не се соопштува.

Оттаму велат и дека е неблагодарно да се предвидува колку време ќе помине додека не се реализира чистењето и на големата депонија со линдан, бидејќи се работи за скап и долготраен процес.

Проценките се дека за целосно решавање на проблемот со линданот на ОХИС ќе требаат помеѓу 40 и 260 милиони евра, во зависност од обемот на работите и од технологијата која ќе се користи. Засега со пари од Владата и преку донации се обезбедени средства само за малата депонија.

Од гордост на некогашен ОХИС до забрана поради токсичност
Од она што сега се знае за линданот, чие хемиско име е хексахлороциклохексан ХЦХ (HCH), тој масовно се користел во светот како пестицид за земјоделско производство уште од 50-те години на минатиот век, произведуван во повеќе фабрики во светот, меѓу кои била и некогашната Органско-хемиската индустрија од Скопје (ОХИС). Откако била утврдена неговата висока токсичност по целокупниот жив свет, линданот со многу меѓународни конвенции бил забранет уште во 1980 година, но неговата масовна употреба на глобално ниво опстојувала сè до 2000 година. Во Европската Унија линданот и сите други производи кои содржат ХЦХ се дефинитивно забранети во 2008 година.

Македонскиот хемиски гигант ОХИС прекинал да го произведува линданот во 1977 година, по што сите заостанати количества на опасниот пестицид, како и хемиските компоненти кои се користеле во неговото производство, биле спакувани во буриња и грубо затрупани со земја на неколку локации во кругот на фабриката. Се претпоставува дека одредено количество било закопано и надвор од него. Експертските сознанија од изминативе неколку години укажуваат на тоа дека опасната хемикалија не само што го контаминирала просторот непосредно околу складираниот линдан, туку и почвата со која тој бил покриен, како и подземните води до кои отровното соединение стасало откако бурињата во кои бил складиран кородирале.

Линданот во крвта на девојчиња од 8 години со преран пубертет
Отровниот линдан, закопан неколку метри под земја во дворот на поранешната фабрика Охис, со децении наназад, бавно, но постојано го труе скопското население. Не само што ја затрул непосредната околина во која е закопан, тој уште децении наназад продрел до подземните води кои гравитираат кон реката Вардар, а ја загадил и почвата со која бил покриен, која денес се разнесува со посилни ветришта на поголеми дистанци.

Во 2007 година било направено едно истражување на токсини во крвта кај 56 девојчиња, на неполни осум години, кај кои настапил предвремен развој на млечни жлезди како вовед во пубертет и се покажало присуство на линдан кај 10 отсто од тестираните деца. Девојчињата биле од различни делови на Македонија, а најмногу 40 од нив биле од Скопје. Во студијата се констатира дека покачените нивоа на линдан кај оваа популација треба дополнително да се испитаат
Нема информации дека по оваа се правени други испитувања за штетните ефекти врз здравјето на луѓето кои биле изложени на линданот од Охис.

Случајот со фабриката на германскиот гигант БАСФ
Историски индустриски отпад од типот на линданот на ОХИС е проблем во огромен број земји во светот. Од него не куртулиле ниту најразвиените како Германија, која имала 10 фабрики во кои се произведувал линдан. На својата територија, Германија денес има осум локации со отпаден линдан, од кои само на дел е извршена т.н. ремеријација.

Германскиот и светски хемиски гигант БАСФ во свој хемиски комплекс произведувал линдан од 1955-1966 година. Се проценува дека околу 780.000 кубни метри отпад (вклучувајќи и HCH-отпад) е исфрлен на поранешен земјен ископ, при што било контаминирано земјиште од 4,5 хектари. Во 1972 година, на местото на депонијата со линдан бил изграден шопинг мол на таа локација, што работел до 1999 година.

Во 1990 година бил инсталиран систем за заштита кој црпел подземна контаминирана вода и ја носел во инсталациите на BASF на третман. Во 2000 година, молот е урнат. Иако првично било планирано целосно да се елиминира отпадот, во 2009 год решено е да се запечати (затвори) површината, да се изврши дренажа и мониторинг на подземни води. Поради докази за загадени подземни води, во 2016 одобрена е програма за деконтаминација и рехабилитација преку ископување на почва и поставување на непропустлив површински слој. Направени се нови бушотини за црпење подземна вода и пиезометри. Во 2018 год почнала ремедијација на подземните води.

https://www.slobodenpecat.mk/ke-se-chisti-malata-deponija-vo-ohis-golemata-ke-pocheka/
Back to Top
stef4o View Drop Down
Moderator Group
Moderator Group
Avatar

Joined: 20-Oct-2015
Location: Skopje
Online Status: Offline
Posts: 7526
  Quote stef4o Quote  Post ReplyReply #22 Posted: 07-Oct-2020 at 17:01
Винил хлоридот од ОХИС замина на уништување во Германија

Цистерната со винил хлорид мономер од ОХИС на почетокот на месецов замина за Германија, каде што опасната хемикалија ќе биде уништена во инсенераторот SUEZ Sonderabfallgesellschaft. Се работи за историски отпад од околу 13 тони кој минатиот месец беше преточен од страна на експерти од француската компанија „Куриум“, од стара вагонска во нова цистерна, за да може да се изврши транспортот. Од компанијата „Екоцентар 97“ денеска информираа дека хемикалијата е веќе пристигната во Германија, а деновиве ќе биде и безбедно уништена.

„Во рамките на „Проектот за безбедно отстранување на хемиски материи од локации и производни погони во кругот на АД „ОХИС“ комплетно е завршена постапката за извоз и безбедно транспортирање на винил хлорид мономер. Транспортот започна на 2 октомври во присуство на претставници од Државниот инспекторат за животна средина, со превозник кој ги поседува сите лиценци и дозволи за меѓународен транспорт за ваков вид на опасен отпад. Од инсенераторот од Германија вчера добивме потврда дека отпадот е пристигнат без никакви проблеми во текот на транспортот и цистерната е безбедно истоварена кај согорувачот. Во идниот период очекуваме повратна информација кога винил хлорид мономер ќе биде уништен“, информираат од „Екоцентар 97“.

Поголемиот дел од опасниот отпад од ОХИС, во рамките на истиот проект е веќе извезен на безбедно уништување. Почетокот на пандемијата на ковид-19 во март годинава го одложи последниот извоз, кога освен винил хлоридот, останаа уште околу 10 тони различен отпад, односно околу 4,6 тони иницијатори и 5,2 тони непознати хемикалии, спакувани во АДР амбалажа, соодветна за меѓународен транспорт и складирани во магацин во дворот на ОХИС од каде требаше да заминат во „Валорек Сервисис“ инсценераторот во Базел, Швајцарија, каде што на безбеден начин ќе бидат уништени.

Во меѓувреме, за овој отпад истече меѓународната дозвола за транспорт на опасни хемикалии, а во моментов во тек е постапката да се извади нова и да се заврши и последниот извоз. На тој начин, за повеќе од една година ОХИС ќе биде ослободен од 64 тони опасни хемикали, меѓу кои имаше метанол, акрилонитрил мономер, но и непознати хемикалии. Тие лежеа во дворот и во зградите во кругот на ОХИС повеќе децении и претставуваа огромна опасност за здравјето на луѓето и за животната околина.

https://meta.mk/vinil-hloridot-od-ohis-zamina-na-unishtuvanje-vo-germanija/
Back to Top
stef4o View Drop Down
Moderator Group
Moderator Group
Avatar

Joined: 20-Oct-2015
Location: Skopje
Online Status: Offline
Posts: 7526
  Quote stef4o Quote  Post ReplyReply #23 Posted: 26-Oct-2020 at 17:01
Договорот за чистење на малата депонија на линдан во ОХИС е потпишан, но не се открива името на компанијата
Кога ќе започне чистењето на малата депонија со линдан во ОХИС, како и која е фирмата која беше избрана на меѓународниот тендер сè уште е мистерија за јавноста. Иако уште пред повеќе од еден месец министерот за животна средина Насер Нуредини информираше дека Агенцијата за индустриски развој на Обединетите нации УНИДО, со седиште во Виена, ја заврши постапката за избор на компанија и дека договорот е потпишан, сепак името се чува во тајност.

„Сè уште немаме одобрување од УНИДО јавно да го споделиме името на фирмата. Штом тоа ќе биде официјализирано, ќе ја известиме јавноста“, кусо одговараат во Министерството за животна средина.

Околу 55.000 тони линдан помешан со земја веќе неколку децении стои во дворот на ОХИС, несоодветно чуван, на само неколку километри од центарот на Скопје. Тоа е инсектицид со широк спектар на дејствување со кој во минатото се третирала почвата и дрвјата како заштита од паразити, сè додека пред повеќе од 40 години не бил забранет заради неговата токсичност. Јавноста и граѓанските организации многу години апелираат дека оваа историска жешка точка мора што поскоро да биде решена, а со тоа да се заштити и здравјето на граѓаните.

Министерот Нуредини на средината на септември информираше дека тендерот за избор на изведувач на ремедијација на почвата контаминирана со изомери на линдан во дворот на ОХИС, е успешно завршен, но не го соопшти името на компанијата, ниту пак кога ќе започне со работа.

„Завршена е административната процедура на потпишување на договор со избраниот понудувач, сега следуваат одобрувањето на деталниот план за ремедијација и активности за обезбедување на потребната документација за отпочнување на работа на терен и чистење на историската депонија“, рече тогаш Нуредини.

Чистењето на малата депонија со линдан се претпоставува дека ќе трае меѓу 15 и 18 месеци, а според некои прогнози и до три години, додека проектот има рок до крајот на 2021 година. Со оглед на тоа дека процесот сè уште не е започнат веројатно е дека тој ќе биде пролонгиран, за да може деконтаминатацијата да биде целосно и успешно завршена.

Освен малата депонија, за која се однесува овој конкретен проект, во дворот на ОХИС, веднаш до неа се наоѓа и големата депонија, за која допрва ќе се бара начин и финансии како да се исчисти. Според претпоставките во двете депонии се складирани околу 55.000 тони отпад во вид на прав и паста од некогашното производство на линдан. Покрај нив, во дворот на ОХИС има и трета депонија, а пред околу две години Мета.мк ја откри точната локација на четврта депонија на линдан која се наоѓа надвод од дворот на фабриката, во близина на локалитетот „Пеленица“ кај Драчево.

Овој отпад веќе неколку децении стои и покрај постојаните предупредувања дека се работи за сериозно токсична материја која ги контаминира и воздухот, почвата и подземните води. Професорот Траче Стафилов вели дека пред почетокот на проектот финансиран од Глобалниот еколошки фонд на Обединетите нации преку УНИДО и Канцеларијата за ПОПс во Министерството, се направени сите анализи за загаденоста на околината и посочува дека и откако ќе биде исчистена депонијата, во ОХИС ќе има многу работа за да се деконтаминира целата средина.

За опасноста од историскиот хемиски отпад, во интервју ја Мета.мк предупредуваше и Аднан Ќахил, поранешен инженер во ОХИС кој беше и координатор на работната група на Владата за справување на проблемот со линданот. Тој вели дека од чистењето на ОХИС зависи и еколошката состојба и на околните населби.

„Во ОХИС, но и пошироката околина, дури и до средина на Аеродром, Лисиче и Драчево подземните води се загадени со линдан и според анализите кои ги правевеме, дури и во воздухот во Ѓорче Петров се наоѓаа честички од линдан“, вели Ќахил.

https://meta.mk/dogovorot-za-chistenje-na-malata-deponija-na-lindan-vo-ohis-e-potpishan-no-ne-se-otkriva-imeto-na-kompanijata/
Back to Top
stef4o View Drop Down
Moderator Group
Moderator Group
Avatar

Joined: 20-Oct-2015
Location: Skopje
Online Status: Offline
Posts: 7526
  Quote stef4o Quote  Post ReplyReply #24 Posted: 14-Nov-2020 at 18:35
Напуштениот рудник кај Лојане ги труе и почвата и водата



https://alsat.mk/mk/napushteniot-rudnik-kaj-lojane-gi-true-i-pochvata-i-vodata/
Back to Top
 Post Reply Post Reply Page  <12

Forum Jump Forum Permissions View Drop Down



This page was generated in 0.094 seconds.

Copyright ©2007 - 2020  build.mk

Коментарите на форумот претставуваат лично мислење на нивните автори и не претставуваат официјален став на build.mk.